9 oktober 2018

In de AvroTros-uitzending van Radar van gisteravond 8 oktober 2018 nam de redactie het vereenvoudigd energielabel op de korrel. Casus: nieuwe bewoners hebben een huis gekocht dat volgens het vereenvoudigd label een label A zou hebben maar dat bij nauwkeuriger onderzoek een label D blijkt te hebben. Zij hebben een kat in de zak gekocht... Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Kat in de zakOngetwijfeld zal ook deze uitzending weer het nodige stof doen opwaaien. In de huidige opzet zijn er twee methodieken, het vereenvoudigd label (VL), op afstand vastgesteld volgens een versimpeld rekenmodel, en het Nader Voorschrift (NV) mét bezoek ter plaatse en een veel verfijnder rekenmodel, veelal gebruikt door woningcorporaties om de huurpunten van een huurwoning te bepalen. Voor het NV heeft het veel consequenties als het label niet klopt; o.a. de huur wordt dan verkeerd berekend, en ook kan bij een investering een bepaalde overheidssubsidie worden misgelopen. Dit label wordt dan ook redelijk streng gecontroleerd. Het VL (door Epos wel het ‘waaibomenlabel’ genoemd) wordt veel minder streng gecontroleerd. Maar de Radar-uitzending laat zien dat ook een verkeerd VL voor bewoners vervelende consequenties heeft. Dat zit hem dan met name in een slechter wooncomfort en hogere stookkosten. En daarnaast is de woning natuurlijk gewoon minder waard.

Waar kwam het VL ook alweer vandaan? O ja, vanuit de wens van de Tweede Kamer (uw en mijn vertegenwoordigers) om snel en simpel een energielabel vast te kunnen stellen, dat ook nog niet veel mocht kosten. Nederland wilde weer eens voor een dubbeltje op de eerste rij zitten. En dat krijgen we nu gewoon keihard terug op ons bord.

Wat mag u van het VL verwachten? Grofweg mag u verwachten dat de feitelijke labelscore maximaal één letter afwijkt van wat (bij eerlijk invullen op de website van RvO) door de erkend deskundige als label is vastgesteld. Zie ook de onderbouwing door RvO. Het is daarmee enigszins een waaibomenlabel maar het is daarmee nog geen onzin. Bij nader onderzoek door RvO is geconstateerd dat in 91% van de gevallen het vastgestelde VL overeenkomt met het label dat volgt uit het NV. Deze kwaliteit wordt gehaald doordat de erkend deskundigen die het op afstand aangeleverde bewijs controleren, hiertoe nog wel enige training hebben ontvangen. Maar het mag duidelijk zijn dat u voor een bedrag van maximaal euro 20,- geen exact energielabel krijgt, maar meer een soort goede grove eerste indicatie. Waarbij gezegd moet worden dat er statistisch gezien (zeg 1 op 50.000x) altijd gevallen zullen zijn waarbij het label meer dan 1 letter zal afwijken.

Wat ging er mis mij de casus van Radar? Volgens Radar heeft RvO aangegeven dat de erkend deskundige o.a. niet op afstand een woningisolatie met warmteweerstand Rc 3,00 (10cm dik) voor vloer, gevels en dak zomaar had mogen goedkeuren. Er zit bij nader onderzoek namelijk een dunne noppenfolie in de spouw. Radar liet echter een makelaarsrapport zien waarin deze Rc-waarden zwart op wit staan omschreven. En volgens de handleiding erkend deskundigen par. 3.3.4 mag de erkend deskundige er vanuit gaan dat de makelaar z’n werk goed gedaan heeft – al is het bij twijfel en bij het ontbreken van een goed energetisch overzicht aan te bevelen om toch om nadere onderbouwing te vragen bijv. een factuur voor isolatiewerkzaamheden. De erkend deskundige is hier dus door de makelaar op het verkeerde been gezet – al zou ik zelf als adviseur wel om nader bewijs hebben gevraagd. En wellicht is de makelaar weer op het verkeerde been gezet door de bewoners. Alleen - iemand die labelt voor 10 euro neemt natuurlijk geen tijd om dat allemaal te checken. En dan is er ook nog de kwestie (wie weet speelt dat hier) dat er allerlei noppenfolie-fabrikanten waren die beweerden Rc 3,00 (of zelfs 5,00) te halen terwijl in de praktijk ca 1,30 wordt gehaald. Deze claims zijn inmiddels wel uit de markt. Maar hoe filter je dit uit bij een woning-beoordeling ZONDER gebouwbezoek? Dat lijkt me bijna onmogelijk...

Wat is de conclusie hiervan? RvO / de overheid moet op het VL een disclaimer zetten waarin wordt aangegeven dat het VL (zoals de naam al zegt) een versimpeling is van de werkelijke energetische kwaliteit van de woning en dat een wat duurder nader onderzoek volgens het NV wenselijk is als je die energetische kwaliteit echt belangrijk vindt. Net als wanneer je een dure tweedehands auto koopt – niet alleen de blauwe ogen van de verkoper geloven, maar je laat hem nog eens extra keuren bij je eigen garage op verborgen gebreken. Waarbij het prettig zou zijn als er juridisch iets geregeld is wanneer blijkt dat bij nader onderzoek (lees: waarderen volgens het NV) blijkt dat de labelscore meer dan één letter afwijkt van die van het VL.

En de kopers? Die zitten met het probleem dat ze een tochtig en matig geïsoleerd huis hebben gekocht, zonder dat één partij direct en duidelijk aantoonbaar nalatig is geweest bij het vaststellen van het label. Nu geldt bij het kopen van een woning hoe dan ook altijd al een eigen onderzoeksplicht; pas bij een gang naar de rechter zal blijken in hoeverre de bewoners zonder verder nader eigen onderzoek erop mochten vertrouwen dat hun nieuwe woning daadwerkelijk een energiezuinige label-A woning zou zijn. Het lijkt me dat de overheid zonder de hierboven genoemde disclaimer, kwetsbaar is voor claims op dit gebied. Maar ja, wat kun je dan ook verwachten voor 10 euro?


Terug naar het nieuwsarchief.